Aktywność fizyczna jako profilaktyka wtórna u osób z chorobami układu krążenia

Choroby układu krążenia są znaczącym problemem pojawiającym się w populacji. Według danych statystycznych jest to grupa schorzeń, która stanowi jedną z najczęstszych przyczyn umieralności w Polsce oraz w państwach wysokorozwiniętych. Mimo rozwoju medycyny, dotychczas nie wynaleziono lepszego sposobu na ograniczenie śmiertelności niż szeroko pojęte działania prewencyjne. Należy do nich edukacja zdrowotna, która powinna zostać wprowadzona już na etapie dzieciństwa oraz identyfikacja osób najbardziej narażonych na zachorowanie, a na dalszym etapie sprawowanie nad nimi odpowiedniej opieki i kontroli. (więcej…)

mgr Łucja Mazurkiewicz, fizjoterapeutka 10.11.2020
FacebookTwitterGoogle+Email

Istotnymi czynnikami mającymi wpływ na zwiększenie ryzyka chorób układu krążenia jest otyłość brzuszna, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, palenie tytoniu oraz czynniki psychospołeczne. Aby zniwelować pojawienie się takich schorzeń należy dbać o odpowiednie odżywianie, na które składa się spożywanie dużej ilości warzyw i owoców, systematyczna aktywność fizyczna, a także umiarkowane spożywanie alkoholu.

Pod koniec lat 50. ubiegłego wieku sądzono, że znaczne ograniczenie jakiejkolwiek aktywności lub nawet unieruchomienie jest najlepszym sposobem postępowania wobec osób z nieprawidłowościami układu krążenia. Obecnie wiadomo, iż trening o umiarkowanym lub czasem nawet dużym obciążeniu można stosować nie tylko jako formę zapobiegania incydentom kardiologicznym, ale także po ich wystąpieniu. Takim rodzajom terapii poddawane są nie tylko osoby w początkowym stadium choroby, ale również po zawale serca, zabiegach kardiochirurgicznych, wszczepieniu kardiowertera-defibrylatora (urządzenie zapobiegające arytmii serca) oraz implantacji układu stymulującego. Korzystają z nich także osoby z niewydolnością serca.

Podejmowanie aktywności fizycznej rozpoczyna się już w trakcie hospitalizacji. Należy podkreślić, że jest to niezbędny element procesu rehabilitacji, gdyż obciążenie, rodzaj aktywności, jej czas trwania oraz intensywność muszą być precyzyjnie i indywidualnie dobrane do każdego chorego. Takie podejście pozwala na osiąganie poprawy w zakresie wydolności i umożliwia stopniowe zwiększanie parametrów (m.in. obciążenia) podczas ćwiczeń. Oprócz przeprowadzonego wywiadu oraz wykonania odpowiednich badań analitycznych (np. morfologia, OB, stężenie glukozy, badanie moczu) chory zostaje poddany testom wysiłkowym. W przypadku, gdy mamy do czynienia z osobami starszymi cierpiącymi na choroby przewlekłe, należy zachować szczególną ostrożność przed podjęciem aktywności fizycznej. Zaleca się wówczas, aby chorzy unikali wysiłków o wzmożonej intensywności i długim czasie trwania. Doskonałym rozwiązaniem mogą być zajęcia nadzorowane i prowadzone przez odpowiednio przeszkolonych specjalistów, takich jak fizjoterapeuci.

Obecnie, najbardziej pozytywnie wpływającymi na zdrowie ćwiczeniami są ćwiczenia angażujące duże grupy mięśniowe, dynamiczne i wytrzymałościowe, które są wykonywane w sposób ciągły (przynajmniej kilka lub kilkanaście minut). Do najczęściej podejmowanych aktywności o takim charakterze należą spacery, nordic walking, marszobiegi, jazda na rowerze, pływanie czy taniec. Niektóre czynności dnia codziennego, m.in. sprzątanie w obrębie domu i proste prace ogrodowe, również mogą pozytywnie wpłynąć na zdrowie osób obciążonych chorobami układu krążenia. Zaleca się podejmowanie takich aktywności kilka razy w tygodniu, a każda z nich powinna trwać co najmniej 20-30 minut.

Aby chory senior mógł podjąć aktywność fizyczną niezmiernie istotne jest podejście jego najbliższych, którzy często w obawie o jego zdrowie ograniczają możliwość podejmowania jakiegokolwiek wysiłku fizycznego. Z pewnością bardzo duże znaczenie w takiej sytuacji ma specyfika konkretnej choroby, z którą zmaga się osoba starsza oraz przebieg leczenia i zaangażowanie chorego. Należy pamiętać, że przy stosowaniu się do zaleceń specjalistów, odpowiednio dobrana i wykonywana aktywność fizyczna nie wpływa negatywnie na zdrowie chorego. Istotne jest, aby zachować zdrowy rozsądek – zalecone ćwiczenia nie powinny być wykonywane zbyt rzadko i jednocześnie nie powinny być wykonywane zbyt często oraz ze zbyt dużym obciążeniem.

Należy podkreślić, że oprócz dobroczynnego oddziaływania na układ krążenia, ćwiczenia mogą jednocześnie poprawić funkcjonowanie układu kostnego i mięśniowego, pozytywnie wpłynąć na nastrój, a także poprawić jakość życia. Przy odpowiednim doborze aktywności, opartym na wcześniejszej konsultacji z lekarzem oraz wynikach badań, można kompleksowo poprawić stan zdrowia osoby starszej. Zwiększenie ruchu oraz możliwość zaangażowania w proste czynności domowe zwiększa niezależność chorego, a co za tym idzie, pozwala na większe uczestnictwo w życiu społecznym i poprawę stanu psychicznego.

 


Bibliografia:

  1. Drygas W., Jegier A., Zalecenia dotyczące aktywności ruchowej w profilaktyce chorób układu krążenia, Czynniki Ryzyka, nr 38/39 2003, s.76-84.
  2. Skonieczny G., Jaworska-Drozdowska M., Jaworska K., et.al., Rehabilitacja kardiologiczna jako istotny element prewencji chorób układu krąż Rola samorządów terytorialnych, Hygeia Public Health, 48(2)/2013, s.194-199.
  3. Pudło H., Gabłońska A., Respondek M., Stosowanie się do zaleceń lekarskich wśród pacjentów dotkniętych chorobami układu krążenia, Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne, 2,3/2012, s.193-194.
mgr Łucja Mazurkiewicz, fizjoterapeutka
Ogólna ocena:
1
ilość ocen: 1

Komentarze

0

Podobne artykuły

Pobierz bezpłatny Poradnik dla Rodzin i Opiekunów Seniorów

Książka dedykowana jest wszystkim tym, którzy chcą zgłębić swoją wiedzę na temat opieki i wsparcia seniorów w codziennym życiu. Publikacja jest bezpłatna i zawiera praktyczne informacje dotyczące procesów starzenia, chorób związanych z wiekiem, opieki, rehabilitacji i pomocy socjalnej.