Dostosowanie przestrzeni mieszkalnej do potrzeb osoby z niepełnosprawnością

W ostatnich latach w Polsce obserwuje się znaczny wzrost liczby osób w wieku poprodukcyjnym. Dzięki stale rozwijającej się opiece medycznej wydłuża się średni czas trwania życia, ale także wzrasta liczba osób z dysfunkcjami narządu ruchu i chorobami przewlekłymi. Według statystyk prawie połowa osób starszych posiada status osoby niepełnosprawnej. (więcej…)

mgr Łucja Mazurkiewicz, fizjoterapeutka 14.10.2020
FacebookTwitterGoogle+Email

Głównym problemem seniorów, który utrudnia im samodzielne funkcjonowanie w społeczeństwie jest brak mobilności. Może być to wywołane m.in. zmianami zwyrodnieniowymi stawów, ale także chorobami układu krążenia czy zaburzeniami neurologicznymi. Utrudnia to nie tylko podejmowanie aktywności poza domem i angażowanie się w życie społeczne, ale często również uniemożliwia samodzielne poruszanie się po domu, a czasem powoduje, że chory funkcjonuje jedynie w obrębie łóżka.

Aby poprawić stan osoby z niepełnosprawnością należy zadbać nie tylko o odpowiednie leczenie i rehabilitację, ale również umożliwić jej jak najbardziej samodzielne funkcjonowanie w życiu codziennym. W większości przypadków chorzy spędzają najwięcej czasu w domu. Jest to przestrzeń, która przy odpowiednim przygotowaniu i zaadaptowaniu jest w stanie wspomóc osobę z niepełnosprawnością, dając jej szansę na wykonywanie prostych czynności dnia codziennego. Często dochodzi do sytuacji, w której chory w trakcie rehabilitacji realizuje określone zadania, umożliwiające podejmowanie pewnych aktywności. Mimo to, w warunkach domowych ze względu na brak dostosowania przestrzeni, nie ma on możliwości, aby w pełni wykorzystać nowo nabyte umiejętności. Dobrze zaplanowane i przygotowane mieszkanie może dać osobom z niepełnosprawnością niezależność, poczucie komfortu i prywatności.

Poziom dostosowania przestrzeni mieszkalnej w dużej mierze zależny jest od specyfiki miejsca, które zamieszkuje chory – od tego, czy jest to stare czy nowe budownictwo, od liczby pięter, dostępu do windy, aż w końcu od wielkości mieszkania/domu i liczby pomieszczeń. Najwygodniejszym lokalem dla osoby z niepełnosprawnością jest mieszkanie umiejscowione na parterze lub z dostępem do windy, w budynku z szerokimi korytarzami, z jak najmniejszą ilością progów i nierówności oraz z dostępem do dużych pomieszczeń. Oddzielny pokój dla chorego pozwala na zwiększenie poczucia prywatności. W pokoju sypialnym powinno znajdować się łóżko, które będzie odpowiadało na potrzeby użytkownika, np. posiadające regulację wysokości, materac przeciwodleżynowy oraz dodatkowe akcesoria takie, jak poduszka ortopedyczna itp.

Wszystkie pomieszczenia użytkowe powinny zawierać blaty o odpowiedniej wysokości oraz dodatkowy sprzęt ułatwiający funkcjonowanie w każdym z nich. W toalecie, w zależności od stopnia i charakterystyki niepełnosprawności, pomocne stają się dodatkowe uchwyty umieszczone na ścianach, maty antypoślizgowe oraz siedziska (np. w kabinie prysznicowej). Wysokość półek, toalety, umywalki, a także lustra, powinna być dopasowana do pozycji, w której chory może z nich skorzystać (podpierając się w pozycji stojącej bądź w pozycji siedzącej). Istotna jest również przestrzeń i układ łazienki. Odpowiedni metraż oraz ustawienie jej elementów może dać szansę na całkowicie niezależne korzystanie z pomieszczenia.

Kolejnym istotnym miejscem w każdym domu jest kuchnia. Ze względu na mnogość czynności, które można w niej wykonywać, niezmiernie istotne jest trafne dostosowanie przestrzeni do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Ustawienie mebli w odpowiednim ciągu, zachowanie optymalnej wysokości sprzętów AGD, a także dopasowanie kierunku otwierania mebli kuchennych może zwiększyć ilość samodzielnie wykonywanych czynności przez chorego. Podobnie jak w przypadku łazienki można zamontować w odpowiednich miejscach uchwyty oraz postawić siedziska. Na rynku dostępne są również akcesoria kuchenne takie, jak sztućce z dopasowanymi, grubszymi trzonkami, kubki z dodatkowymi uchwytami, podstawki pod czajnik czy maty antypoślizgowe. Wykorzystanie tego typu sprzętu może pomóc wielu osobom cierpiącym na choroby neurologiczne, z zaburzeniami równowagi czy osłabieniem siły mięśniowej.

Utrata możliwości samodzielnego funkcjonowania, w tym poruszania się, może być efektem stopniowo pogarszającego się stanu zdrowia lub nagłego incydentu. W wielu przypadkach możliwości finansowe nie pozwalają chorym i ich rodzinom na całkowite dostosowanie przestrzeni mieszkalnej do potrzeb osoby z niepełnosprawnością. Mimo to dobranie odpowiedniego zaopatrzenia i obserwacja potrzeb chorego mogą dać mu większą szansę na samodzielność. Poszerzenie korytarzy czy zmiana układu pomieszczeń jest bardzo inwazyjną i kosztowną formą dostosowania przestrzeni, jednak poprzez zamontowanie uchwytów, ustawienie siedzisk czy zakup specjalistycznej zastawy stołowej możemy umożliwić choremu wykonywanie prostych czynności dnia codziennego, co w istotny sposób wpływa na  jego samopoczucie. Konsultacja z lekarzem prowadzącym, fizjoterapeutą czy terapeutą zajęciowym, a następnie wizyta w dobrze zaopatrzonym sklepie rehabilitacyjnym pozwoli na dobranie najpotrzebniejszych sprzętów nakierowanych na poprawę osłabionych bądź utraconych funkcji chorego.

 


Bibliografia:

  1. Gałązka M., Kromka-Szydek M., Mieszkanie osoby niepełnosprawnej – przegląd nowoczesnych rozwiązań, w: Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 5/2011, s.41-44.
  2. Zrałek M., Niepełnosprawność osób starszych, Wyd. UŁ, Łódź 2004, s.98-105.
mgr Łucja Mazurkiewicz, fizjoterapeutka
Ogólna ocena:
0
ilość ocen: 0

Komentarze

0

Podobne artykuły

Pobierz bezpłatny Poradnik dla Rodzin i Opiekunów Seniorów

Książka dedykowana jest wszystkim tym, którzy chcą zgłębić swoją wiedzę na temat opieki i wsparcia seniorów w codziennym życiu. Publikacja jest bezpłatna i zawiera praktyczne informacje dotyczące procesów starzenia, chorób związanych z wiekiem, opieki, rehabilitacji i pomocy socjalnej.