Fizjoterapia osób z chorobą Alzheimera

Choroba Alzheimera jest jedną z najczęściej spotykanych postaci otępienia, występującą u około 50%-70% wszystkich przypadków demencji. Badacze wyróżniają jej dwie postaci – pierwszą pojawiającą się przed, a drugą po 65. roku życia. Zauważają również, że wraz z wiekiem rośnie prawdopodobieństwo zachorowania. Choroba Alzheimera objawia się na wiele różnych sposobów, a w momencie postawienia diagnozy procesy degeneracyjne mózgu są na zaawansowanym poziomie. Aby zniwelować objawy oraz wpłynąć na spowolnienie postępującego charakteru choroby, chorzy poddawani są intensywnemu procesowi rehabilitacji. (więcej…)

mgr Łucja Mazurkiewicz, fizjoterapeutka 12.08.2020
FacebookTwitterEmail

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) choroba Alzheimera jest zespołem objawów wywołanych chorobą mózgu. Otępienie może przyjmować różnorodne postaci, jednak w każdym przypadku dotyczy zmian w obrębie ośrodkowego układu nerwowego o nieodwracalnym i postępującym charakterze. Objawia się zaburzeniami poznawczymi, zaburzeniami zachowania oraz pamięci, których konsekwencją jest ograniczenie prawidłowego funkcjonowania w środowisku zawodowym oraz społecznym. Można tu wyróżnić trzy etapy: otępienie w stopniu lekkim, umiarkowanym i głębokim. Na początku chory zmaga się z zaburzeniami pamięci i zachowania, jednak nie zaburza to codziennego funkcjonowania. W wielu przypadkach chorzy lekceważą objawy, często prezentują obojętność oraz stany depresyjne. Faza umiarkowana charakteryzuje się zwiększonymi problemami poznawczymi i zaburzeniami pamięci. Są one wyraźnie dostrzegalne przez otoczenie – chorzy mogą mieć problem z wykonaniem prostych czynności dnia codziennego, takich jak ubieranie się, mycie czy przygotowanie posiłku. Powoduje to niepokój, bezsenność, nasilenie depresji oraz rozdrażnienie. Na tym etapie niezbędna jest pomoc i wsparcie członków rodziny. W ostatnim, najcięższym stadium Alzheimera, chorzy nie są w stanie wykonywać większości prostych zadań. Kontakt z taką osobą jest utrudniony, a w wielu przypadkach nie rozpoznaje ona nawet najbliższych członków rodziny. Ze względu na głębokie zmiany poznawcze chory wymaga całodobowej opieki pielęgnacyjnej. Utrata intelektualnego kontaktu jest jednym z czynników, który wywołuje napady agresji i pobudzenie.

Aby zapobiec negatywnym skutkom procesu neurodegeneracyjnego wykorzystuje się leczenie farmakologiczne oraz rehabilitację, która jest skierowana zarówno na aspekty poznawcze, jak i ruchowe. Stała współpraca członków zespołu interdyscyplinarnego pozwala poprawić stan chorego lub powstrzymać postępy choroby. Istotnym aspektem terapii są ćwiczenia ruchowe, które w bardzo szeroki sposób oddziałują na ciało i umysł. Im wcześniej zostanie podjęta współpraca z fizjoterapeutą, tym większa szansa na długotrwałe uczestnictwo w zajęciach. Jest to związane z budowaniem nawyku i rutyny, która w dalszych etapach choroby stanowi niezbędny element terapii i osiąganych sukcesów. Podczas fizjoterapii chory może poprawić wydolność ogólną organizmu oraz wzmocnić poszczególne partie ciała. Terapeuta powinien dobrać kierunek terapii do indywidualnych potrzeb uczestnika zajęć. Najczęściej stosowane są ćwiczenia siłowe oraz stretching, czyli rozciąganie. Niezmiernie istotny jest również trening funkcjonalny, ułatwiający choremu uczestnictwo w życiu codziennym. Fizjoterapeuci kładą nacisk także na profilaktykę upadków, poprawę funkcji lokomocyjnych oraz prewencję upadków. W przypadku pacjentów o głębokim stadium choroby, niezbędne jest usprawnianie ze względu na hipokinezję  (bezczynność ruchową) oraz ryzyko powstawania odleżyn.

Systematyczne spotkania umożliwiają choremu kontakt ze światem zewnętrznym, odbieranie dodatkowych bodźców i komunikację z innymi ludźmi. Daje to szansę na osiągnięcie poprawy w zakresie poznawczym. Kontakt z terapeutą oraz niejednokrotnie ze współuczestnikami terapii pozwala na niwelowanie pojawiających się stanów depresyjnych, lęków i ustabilizowanie nastroju. Takie oddziaływanie pozytywnie przekłada się na proces terapeutyczny oraz osiągane efekty.

Choroba Alzheimera należy do schorzeń, które znacząco zmieniają życie zarówno chorego, jak i jego rodziny. Mimo stale wzrastającej liczby osób zmagających się z tą formą demencji istnieją sposoby, aby spowolnić jej przebieg. Stosowanie środków farmakologicznych oraz podejmowanie aktywności fizycznej dobieranej przez wykwalifikowanego fizjoterapeutę może znacząco poprawić funkcjonowanie chorego. Im szybciej rozpocznie się proces rehabilitacji tym większa szansa na złagodzenie objawów.

 


Bibliografia:

  1. Szumilas K., Szumilas P., Kłódka D. et.al., Metody oddziaływań niefarmakologicznych u pacjentów z chorobą Alzheimera, Horyzonty Współczesnej Fizjoterapii 2016, s.181-193.
  2. Pietraszek-Kusik H., Metody oddziaływań pozafarmakologicznych, Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu, 1(42)/2015, s. 28-35.
mgr Łucja Mazurkiewicz, fizjoterapeutka
Ogólna ocena:
5
ilość ocen: 2

Komentarze

0

Pobierz bezpłatny Poradnik dla Rodzin i Opiekunów Seniorów

Książka dedykowana jest wszystkim tym, którzy chcą zgłębić swoją wiedzę na temat opieki i wsparcia seniorów w codziennym życiu. Publikacja jest bezpłatna i zawiera praktyczne informacje dotyczące procesów starzenia, chorób związanych z wiekiem, opieki, rehabilitacji i pomocy socjalnej.