Jak komunikować się z chorym wykazującym zaburzenia mówienia i rozumienia?

Są zasady, których opiekunowie osób cierpiących na choroby otępienne powinni przestrzegać w codziennym funkcjonowaniu, by proces komunikacji jak najdłużej przebiegał płynnie. Będzie to miało również istotny wpływ na jakość ich wzajemnych relacji. (więcej…)

Redakcja Zrozumieć Starość 03.07.2019
FacebookTwitterGoogle+Email

Przyjrzyjmy się poniższym wskazówkom:

  • Życie rodzinne powinno być kontynuowane możliwie normalnie. Dla osoby z zespołem otępiennym, mającej kłopoty z pamięcią i komunikacją, świadomej swoich trudności, poczucie bezpieczeństwa jest bardzo istotne.
  • Gdy chory ma problemy ze zrozumieniem przekazu, pomagaj sobie gestami.
  • Gdy zaobserwujesz, że podopieczny ma problem ze zrozumieniem, spowolnij mowę, mów spokojnie, krótkimi, prostymi zdaniami.
  • Nazywaj wszystkie przedmioty codziennego użytku, przedmioty w zasięgu oka.
  • Nazywaj, komentuj czynności, które wykonujesz, np. robię herbatę, wsypuję cukier, mieszam łyżeczką, kroję chleb itp.
  • W każdy możliwy sposób zachęcaj chorego do mówienia.
  • Używaj pytań zamkniętych, np. „Chce Pan/Pani iść do toalety?”.
  • Nie przerywaj mu, gdy chce coś powiedzieć.
  • Pozwól mu popełniać błędy w mówieniu, ponieważ zbyt częste i natarczywe poprawianie go sprawi, że przestanie mówić.
  • Zastępuj chorego w mówieniu tylko wówczas, gdy jest to absolutnie konieczne.
  • Nie stawiaj wymagań językowych, którym nie jest w stanie sprostać, nie oczekuj od niego tych samych umiejętności, co przed chorobą.
  • W zależności od aktualnych możliwości chorego śpiewaj, nuć z nim jego ulubione piosenki, słuchaj ulubionych nagrań.
  • Zwróć uwagę na mowę ciała chorego.
  • Spróbuj wyobrazić sobie, jak świat może przedstawiać się z jego punktu widzenia.
  • Staraj się mówić wyraźnie i spokojnie, unikaj podnoszenia głosu czy używania ostre-go tonu, ponieważ może to budzić niepokój chorego, nawet jeśli nie rozumie on znaczenia usłyszanych słów.
  • Przetwarzanie informacji trwa dłużej u chorego, dlatego trzeba mu dać odpowiednio więcej czasu. Nie ponaglaj go, gdyż sprawi to, że chory poczuje się pod presją.
  • Nie zmuszaj chorego do podejmowania skomplikowanych decyzji. Zbyt duża liczba wyrazów powoduje dezorientację i frustrację.
  • Jeżeli chory nie rozumie, co się do niego mówi, staraj się wyrazić tę informację w inny sposób, a nie powtarzaj w kółko tego samego przekazu.
  • Humor często zbliża chorego i opiekuna oraz rozładowuje sytuację. Spróbuj po-śmiać się razem z chorym z nieporozumień i pomyłek.
  • W miarę postępu choroby rzeczywistość może się zacząć mieszać z fikcją. Jeżeli chory powie coś, co ewidentnie nie jest prawdą, nie powinniśmy mu kategorycznie zaprzeczać, ale starać się okrężną drogą wybrnąć z sytuacji. Na przykład, jeśli chory powie „Muszę już iść, bo mama na mnie czeka”, możesz powiedzieć „Mama zawsze na ciebie czekała, prawda?”.

Umiejętność słuchania

  • Staraj się uważnie słuchać chorego i zachęcaj go do mówienia.
  • Jeżeli chory ma trudności ze znalezieniem właściwego słowa lub dokończeniem zdania, poproś go, aby spróbował powiedzieć, o co mu chodzi innymi słowami, uważnie go słuchaj i staraj się odpowiednio interpretować sygnały zawarte w jego wypowiedzi.
  • W przypadku trudności ze zrozumieniem mowy chorego spróbuj się domyślić, o co mu chodzi na podstawie posiadanej o nim wiedzy, zawsze jednak pytaj chorego, czy go dobrze zrozumiałeś.
  • Jeżeli chory jest smutny, pozwól mu na wyrażenie swoich uczuć i nie staraj się go na siłę rozweselić, czasem wystarczy go wysłuchać i okazać mu zainteresowanie oraz życzliwość.

Skupianie uwagi chorego

  • Staraj się skupić uwagę chorego przed przystąpieniem do komunikacji.
  • Zadbaj o to, aby dobrze cię widział.
  • Staraj się nawiązać z nim kontakt wzrokowy – pomoże mu to w skupieniu uwagi na rozmówcy.
  • Do minimum ogranicz zakłócenia, np. radio, telewizor, rozmowy innych osób.

Mowa ciała

  • Pamiętaj, że chory z otępieniem jest zdolny do odczytywania mowy ciała rozmówcy, gwałtowne ruchy czy napięty wyraz twarzy mogą wzbudzić niepokój chorego i utrudnić porozumiewanie się.
  • Staraj się zachować spokój i nie zmieniaj miejsca podczas rozmowy, gdyż dla chore-go jest to sygnał, że go uważnie słuchasz i się nie niecierpliwisz.
  • Nie stawaj nad chorym, gdy coś do niego mówisz, ponieważ może to budzić u niego niepokój i wręcz uczucie zastraszenia. Pochyl się, aby znaleźć się poniżej poziomu oczu chorego. W ten sposób poczuje, że panuje nad sytuacją.
  • Jeżeli chory ma kłopoty z przypomnieniem sobie słów, staraj się „wsłuchać” w jego mowę ciała, wyraz twarzy, gdyż postawa i gestykulacja często w jasny sposób sygnalizują uczucia chorego.

Kontakt fizyczny

  • Nawet jeżeli prowadzenie rozmowy staje się coraz trudniejsze, kontakt fizyczny i czułość mogą pomóc w utrzymaniu bliskiej więzi z chorym i zapewnieniu mu poczucia akceptacji.
  • Swoją życzliwość i czułość możesz wyrazić poprzez użycie odpowiedniego tonu głosu i dotyku.
  • Czasem wystarczy potrzymać chorego za rękę lub pogłaskać go po dłoni, by poczuł się lepiej; nie lekceważ znaczenia takich gestów.

Okazywanie szacunku

  • Nie traktuj chorego w sposób infantylny i nie rozmawiaj z nim tak, jakby był małym dzieckiem, nawet jeżeli nie rozumie, co się do niego mówi, nikt nie lubi być w ten sposób traktowany.
  • Staraj się włączać chorego do rozmów z innymi. Włączenie do grup pozwala choremu na zachowanie poczucia tożsamości oraz pozwala na ochronienie go przed przytłaczającym poczuciem izolacji i wykluczenia.
  • Łatwo jest ulec pokusie mówienia o chorym tak, jak gdyby go obok nas nie było, zwłaszcza gdy nie reaguje na nasze wypowiedzi. Nie powinniśmy jednak chorego w ten sposób ignorować, ponieważ pogłębi to jego uczucie izolacji, frustracji i przy-gnębienia.
Redakcja Zrozumieć Starość

Ogólna ocena:
4
ilość ocen: 3

Komentarze

0

Podobne artykuły

Pobierz bezpłatny Poradnik dla Rodzin i Opiekunów Seniorów

Książka dedykowana jest wszystkim tym, którzy chcą zgłębić swoją wiedzę na temat opieki i wsparcia seniorów w codziennym życiu. Publikacja jest bezpłatna i zawiera praktyczne informacje dotyczące procesów starzenia, chorób związanych z wiekiem, opieki, rehabilitacji i pomocy socjalnej.