Jak wspierać seniorów pozostających w izolacji w domu?

„Zostań w domu” to podczas pandemii koronawirusa nakaz pod rygorem prawnym. Szczególnie ważny jest dla osób z grup ryzyka – seniorów, osób przewlekle chorych czy przyjmujących leki hamujące reakcję układu odpornościowego (immunosupresyjne, onkologiczne), których układ immunologiczny gorzej funkcjonuje, a towarzyszące choroby są dodatkowym obciążeniem. Badania wskazują, że w takich przypadkach komórki macierzyste dla pneumocytów (komórek płuc) są mniej liczne i słabiej się regenerują, a same płuca – np. u palaczy tytoniu – często są w złym stanie. (więcej…)

Dr n. med. J. Twardowska-Rajewska – geriatra, gerontolog 17.04.2020
FacebookTwitterEmail

W związku z tym, że koronawirus jest szczególnie niebezpieczny dla osób starszych, wymagają one bezwzględnej izolacji. Seniorzy nie mogą opuszczać swoich mieszkań, dlatego trzeba zaspokoić ich potrzeby życiowe: dostarczyć pożywienie, leki, środki czystości – oczywiście z zachowaniem wszelkich zasad ostrożności, aby osoba pomagająca nie naraziła ich na zakażenie.

Nie pozostawiajmy seniora samego w izolacji

Niemożność opuszczania mieszkania to z jednej strony ograniczenie aktywności fizycznej – choćby to była tylko droga do sklepu czy kościoła – z drugiej zaś brak codziennych kontaktów ze spotykanymi ludźmi, a zatem brak bodźców w postaci relacji interpersonalnych. Do tego dochodzą troska o zdrowie i problemy finansowe bliskich, tęsknota, samotność wynikającą z izolacji. Wszystkie te czynniki sprawiają, że stan psychiczny seniorów pogarsza się – pojawia się smutek, a czasem nawet (i tak już częsta w okresie starości) depresja.

Szczęśliwie, oprócz działań instytucjonalnych, pojawiły się spontaniczne inicjatywy społeczne polegające na pomocy samotnym osobom starszym poprzez nawiązywanie z nimi kontaktu (choćby telefonicznego), dostarczanie produktów spożywczych, leków czy środków czystości. Wydaje się, że w znacznie lepszej sytuacji są seniorzy mieszkający z rodzinami, którzy nie mają kłopotów z zaopatrzeniem w potrzebne produkty. Tutaj może jednak pojawić się inny problem. Przebywający z sobą przez cały czas w jednym mieszkaniu przedstawiciele kilku pokoleń – seniorzy, ich dorosłe dzieci pozostające bez zajęć zawodowych czy wnuki uczące się on-line – i większa ilość wolnego czasu przy nieumiejętności jego zagospodarowania mogą powodować napięcia emocjonalne, których ofiarami mogą stać się seniorzy.

Pomóżmy naszym bliskim

Jak zatem zorganizować harmonijne współżycie w rodzinie, opiekunów z podopiecznymi seniorami w tym trudnym czasie? Można ten wolny czas, którego wcześniej nie mieliśmy, wykorzystać na rozmowy z osobą starszą i na cierpliwe wysłuchanie tego, co być może od dawna chcieli nam powiedzieć. Rozmowa może spontanicznie pełnić funkcję terapeutyczną, jeśli spełni proste warunki. Możemy zbudować ją np. na wspomnieniach. Jeśli babcia zacznie „a za naszych czasów to…” – podtrzymajmy wypowiedź i zapytajmy „A jak to było? Jakie były święta w 1950 roku? Co wkładałaś do koszyczka ze święconką?” i zasłuchajmy się, zaciekawmy, dopytujmy o szczegóły. Można zapytać o to, jak babcia czy dziadek radzili sobie w trudnych momentach swojego życia, jaki był najszczęśliwszy czas w ich życiu albo z czego są dumni lub o czym jeszcze marzą.

Psychologia tę metodę „wspomnieniową” nazywa terapią reminiscencyjną. Daje ona seniorom poczucie bezpieczeństwa, podtrzymuje poczucie własnej wartości, organizuje czas wolny, stanowiąc jednocześnie trening mózgu – pamięci. Jest też doskonałą metodą zapobiegania utracie sprawności intelektualnej, która w wieku senioralnym postępuje bardzo szybko. Jeśli „nie używamy mózgu” czynnie, nasza pamięć ulega pogorszeniu. Bowiem nie każdy senior systematycznie czyta książki, rozwiązuje krzyżówki czy ogląda programy edukacyjne. Media czasu epidemii zarzucają nas programami informacyjnymi ze statystykami dotyczącymi zakażonych i będących na kwarantannie. Budzą one wielki lęk przed zachorowaniem, a nawet śmiercią. W takim czasie nawet lekceważone seriale i „opery mydlane” są metodą na „podtrzymanie ducha” seniora czy poprawę jego samopoczucia i dają nadzieję na powrót do normalności.

Innym wyrażeniem naszej troski o osoby starsze jest kontakt telefoniczny z nimi. Nie zapominajmy o tym, aby dzwonić do nich częściej niż zwykle, usłyszeć ich głos w słuchawce, powiedzieć im, że są dla nas ważni, że ich kochamy.

Pozostawianie przez cały czas w mieszkaniu pogarsza nie tylko sprawność intelektualną, ale również fizyczną. Szybko zmniejsza się masa i siła nieużywanych mięśni, a więc pogarsza się sprawność ruchowa, chód, równowaga. Dobrze jest mieć nawyk codziennych ćwiczeń porannych lub jazdy na rowerze stacjonarnym w mieszkaniu. Codzienny spacer mogą zastąpić np. częste chodzenie po mieszkaniu (przynajmniej 5 minut na każdą godzinę), głębokie oddychanie (bez zatrzymywania oddechu na szczycie wdechu), ćwiczenia rąk na siedząco, stepowanie w miejscu – na siedząco, na stojąco (z asekuracją). W mediach społecznościowych dostępne są także programy wspólnych ćwiczeń dla seniorów – warto z nich skorzystać.

Wspierajmy się wzajemnie

W tym trudnym czasie wszyscy zmagamy się z podobnymi problemami: lękiem, ograniczeniami i zakazami, nudą. Postarajmy się wykrzesać z siebie cierpliwość i wyrozumiałość, empatię i czułość do drugiego człowieka i podarujmy sobie chwilę refleksji, nie tracąc nadziei – bo „jeszcze będzie normalnie”, choć pewnie inaczej.

Dr n. med. J. Twardowska-Rajewska – geriatra, gerontolog
Ogólna ocena:
3.75
ilość ocen: 4

Komentarze

0

Podobne artykuły

Pobierz bezpłatny Poradnik dla Rodzin i Opiekunów Seniorów

Książka dedykowana jest wszystkim tym, którzy chcą zgłębić swoją wiedzę na temat opieki i wsparcia seniorów w codziennym życiu. Publikacja jest bezpłatna i zawiera praktyczne informacje dotyczące procesów starzenia, chorób związanych z wiekiem, opieki, rehabilitacji i pomocy socjalnej.