Medycyna humanizująca czy techniczna? Sztuczna inteligencja w medycynie

Pacjenci powszechnie narzekają, że lekarz nie ma czasu na rozmowę z nimi, na cierpliwe, uważne wysłuchanie ich skarg chorobowych oraz historii „pozamedycznej” – pozornie nie związanej z chorobą, a w istocie ważnej dla procesu rozpoznania i leczenia. (więcej…)

Dr n. med. J. Twardowska-Rajewska – geriatra, gerontolog 25.07.2019
FacebookTwitterGoogle+Email

Przyczyna tkwi m.in. w ograniczonym, często do kilku minut, czasie wizyty lekarskiej (limitowanym kontraktowanymi procedurami), gdy lekarz „pracuje” z komputerem, wprowadzając dane do „e-kartoteki pacjenta”, wypisując „e-receptę” czy „e- zwolnienie”. Trudno się dziwić, że nie zapamiętuje twarzy pacjenta, a wywiad i badanie zastępuje wypisaniem skierowań na badania dodatkowe – laboratoryjne czy obrazujące.

Kolejnym ważnym powodem tego stanu rzeczy jest zmiana systemu kształcenia studentów medycyny, czyli przyszłych lekarzy. Badanie oparte najpierw na rozmowie (badanie podmiotowe – wywiad – anamneza) oraz na badaniu fizykalnym (przedmiotowym), tj. na oglądaniu, dotyku, opukiwaniu, osłuchiwaniu, a nawet zaangażowaniu zmysłu węchu, stanowi obecnie margines w diagnostyce. Trzon postępowania stanowią dziś właśnie badania dodatkowe –laboratoryjne (płynów ustrojowych, wydalin, komórek, tkanek) oraz oparte na urządzeniach technicznych, czyli obrazujące, wykorzystujące najnowsze technologie, często niewyobrażalnie doskonałe, ale i ogromnie kosztowne!

Nastąpiła więc zmiana paradygmatu w edukacji medycznej i profesji lekarskiej. Na pierwszym miejscu zostały umieszczone nie wartości niezbędne w holistycznym, humanizującym podejściu, w budowaniu relacji interpersonalnych lekarz-pacjent, w których liczą się tzw. kompetencje „miękkie”, oparte na wiedzy z takich dziedzin jak psychologia, socjologia. Liczy się głównie wiedza i umiejętność wykorzystywania „twardych narzędzi”, których dostarcza współczesna nauka. I tu ważną rolę odgrywają poniekąd cenne, innowacyjne technologie, wspierające w praktyce zarówno lekarzy jak i pacjentów. Należy do nich sztuczna inteligencja.

Do czego może się przydać sztuczna inteligencja?

AI – artificial intelligence, czyli sztuczna inteligencja, jeśli tylko zostanie wykorzystana w medycynie będzie rewolucją, głównie w zakresie gromadzenia i interpretacji wielkiej ilości danych o każdym pacjencie (w chorobie i w zdrowiu) oraz danych dotyczących określonej populacji – lokalnie, regionalnie i globalnie (zdrowie publiczne, epidemiologia).

Stałe gromadzenie danych dotyczących każdego pacjenta będzie scentralizowane, pozwoli na precyzyjną analizę i wnioskowanie oraz ustalenie indywidualnego planu działania  w medycynie skoordynowanej. Służyć temu będzie projekt „internetowe konto pacjenta”. Doprowadzi to do zmian polityki zdrowotnej państw.

A oto kilka innych przykładów zastosowania AI w medycynie.

„Osobisty lekarz w zegarku” – opiera się na technologiach umożliwiających tanią i efektywną diagnostykę, a w ślad za tym również dopasowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta; z drugiej strony pozwoli na propagowanie modeli edukacyjnych w zakresie wdrażania zdrowych nawyków w stylu życia..

Program profilaktyczny „Czy 15-latek może poważnie zachorować po pięćdziesiątce?” – tu technologia pomoże ustabilizować kondycję/stan zdrowia młodego pacjenta na optymalnym poziomie, zapobiegając w przyszłości rozwojowi globalnych, metabolicznych chorób cywilizacyjnych, zależnych od złego stylu życia.

Innowacyjne formy stosowania leków opartych na nośnikach substancji leczniczych (z wykorzystaniem m.in. bionanotechnologii): zastosowanie AI w połączeniu z chemią predykcyjną i modelowaniem in silico pozwoli na przyspieszenie i skrócenie czasu badań i uzyskiwania wyników.

AI a medycyna spersonalizowana – AI pomoże w doborze leku według profilu genetycznego pacjenta, a więc zgodnie z paradygmatem medycyny spersonalizowanej.

AI a spersonalizowana żywność – w oparciu o analizę genomu i mikrobiomu jednostki, a także zgodnie z założeniami nutrigenomiki, będzie można ustalić najwłaściwszy sposób żywienia dla każdego.

Nowe metody diagnostyczne w chorobach genetycznych, oparte na sekwencjonowaniu genomu i analizie uzyskanych danych, przy zastosowaniu algorytmów AI, co pozwoli nie tylko na wykrycie choroby i wdrożenie skutecznego leczenia, ale również na zastosowanie wczesnej profilaktyki na podstawie oceny ryzyka zachorowania na tę genetyczną chorobę.

Wsparcie w walce z nowotworami

Wśród Polaków zagrożonych rozwojem choroby nowotworowej są 2 osoby na 40 mln. Projekt Warsaw Genomics polega na odnalezieniu w polskiej populacji osób szczególnie zagrożonych zachorowaniem na raka (piersi, jelita grubego). Zastosowanie AI w testach genetycznych i w konstruowaniu wskazówek diagnostycznych oraz terapeutycznych będzie istotnym wsparciem w tych działaniach. Finlandia już wdraża AI we wczesnej diagnostyce i profilaktyce chorób neurologicznych

Skonstruowanie wirtualnego człowieka, który biochemicznie i molekularnie będzie zachowywał się jak prawdziwy, realny, zatem będzie modelem dla licznych badań i pozwoli zrezygnować z badań na żywym człowieku.

Zastosowanie AI w geriatrii pozwoli na skrócenie czasu potrzebnego na diagnostykę i ustalenie spersonalizowanego, optymalnego profilu leczenia, określenie, czy pacjent jest zdrowy, czy wymaga diagnostyki – podstawowej lub specjalistycznej. Wymierną korzyścią będzie zaoszczędzenie czasu, sił lekarzy i nakładów finansowych oraz poprawa jakości życia seniorów, co jest niezwykle istotne w dobie zwiększającej się populacji pacjentów geriatrycznych z wielochorobowością, niesprawnością. Żyjemy dłużej, ale niestety nie w zdrowiu i pomyślności.

Projekt E-zdrowie. AI wspomoże tworzenie właściwej infrastruktury technologicznej i legislacyjnej i będzie stanowił element informatyzacji Polski.

Zatem największą mądrością nadchodzących czasów będzie łączenie różnych dyscyplin: nauk ścisłych i technicznych, biologicznych, humanistycznych, społecznych i ich praktyczna aplikacja w opiece medycznej – promocji zdrowia, profilaktyce, diagnostyce i holistycznej terapii. Dla dobra człowieka i społeczeństw!

[Wykorzystano dane: „Puls Medycyny”, nr 9 (378), 29.05.2019].

Dr n. med. J. Twardowska-Rajewska – geriatra, gerontolog
Ogólna ocena:
0
ilość ocen: 0

Komentarze

0

Podobne artykuły

Pobierz bezpłatny Poradnik dla Rodzin i Opiekunów Seniorów

Książka dedykowana jest wszystkim tym, którzy chcą zgłębić swoją wiedzę na temat opieki i wsparcia seniorów w codziennym życiu. Publikacja jest bezpłatna i zawiera praktyczne informacje dotyczące procesów starzenia, chorób związanych z wiekiem, opieki, rehabilitacji i pomocy socjalnej.