Opieka w chorobach neurologicznych

Głównymi zadaniami opiekuna zajmującego się osobą z zaburzeniami neurologicznymi jest zapewnienie bezpieczeństwa seniorowi oraz współpraca ze specjalistami. (więcej…)

Redakcja Poradnika dla Rodzin i Opiekunów Seniorów 17.04.2019
FacebookTwitterGoogle+Email

Zalicza się do tego przestrzeganie ich zaleceń dotyczących zwłaszcza farmakoterapii (jest to szczególnie ważne u osób z chorobą Parkinsona, gdyż nieregularne stosowanie leków może doprowadzić do poważnych powikłań). Należy też pilnować terminów wizyt kontrolnych i rehabilitacji.

Bardzo ważne są:

  • wizyty neurologiczne – zawsze przestrzegamy terminów zalecanych konsultacji specjalistycznych,
  • regularna rehabilitacja przy pomocy fizjoterapeuty; asystujemy podopiecznemu w zalecanych ćwiczeniach,
  • regularna rehabilitacja logopedyczna we współpracy z terapeutą zaburzeń mowy; by osiągnąć możliwie najlepsze efekty, konieczne są częste i regularne ćwiczenia usprawniające aparat mowy oraz poprawiające umiejętność pisania i czytania,
  • spotkania z psychologiem i psychiatrą, którzy pomogą w łagodzeniu objawów związanych z:
    • -zaburzeniami snu,
    • -utratą niezależności – stan chorego ogranicza mu zdolność wykonywania prostych codziennych czynności,
    • -utratą pozycji społecznej – podopieczny ma utrudnione kontakty towarzyskie spowodowane zaburzeniami komunikacji werbalnej, pogorszeniem funkcji poznawczych lub innymi przyczynami niezależnymi od niego,
    • -zmianą sytuacji rodzinnej – podopieczny ma trudności w zaakceptowaniu sytuacji, w której jest zależny od innych członków rodziny,
    • -lękiem przed nawrotem choroby, pogorszeniem się obecnego stanu – razem z bliskimi stajemy przed szczególnym zadaniem, w którym ściśle współpracując z personelem medycznym oraz pracownikami socjalnymi, wspomagamy podopiecznego w ponownym osiągnięciu umiejętności codziennego funkcjonowania; dzięki temu wysiłkowi będzie on mógł uwierzyć w możliwość poprawy, a nie pogorszenia swojej sytuacji życiowej.
  • wizyty u lekarza rodzinnego, który na bieżąco kontroluje stan naszego seniora,
  • wizyty pielęgniarki środowiskowej, która pomaga w pielęgnacji seniora.

Ze względu na długi czas trwania i skomplikowany charakter procesu rehabilitacyjnego musi nas, opiekunów, cechować cierpliwość, wytrwałość i wyrozumiałość.

Opiekun oprócz współpracy ze specjalistami powinien:

  • pomagać w czynnościach higienicznych seniora – nie należy go wyręczać, ale zachęcać do jak największej samodzielności, odpowiednio zaadoptować mieszkanie, aby zapobiegać upadkom seniora,
  • zapewnić bezpieczeństwo seniorowi – udar, a zwłaszcza choroba Parkinsona po-wodują zaburzenia pamięci, więc należy zapewnić opiekę całodobową, chronić przed zabłądzeniem,
  • zmniejszyć ryzyko omdlenia seniora – unikać gwałtownego wstawania z łóżka (zwłaszcza po długim leżeniu, np. po śnie w nocy – w pierwszej kolejności trzeba spuścić nogi, odczekać kilka minut, najlepiej wykonując proste ćwiczenia kończyn dolnych, np. krążenia stopami, prostowanie kolan, spać z głową i tułowiem nieco uniesionym, leki zażywać po posiłku, zadbać o odpowiednie nawodnienie, zachęcać do aktywności ruchowej,
  • u pacjentów po udarze mózgu należy zapobiegać wystąpieniu podwichnięcia w stawie ramiennym. Staw ten u pacjentów z hemiplegią jest pozbawiony stabilizacji mięśniowej, a siła ciężkości działająca na staw powoduje rozciągnięcie struktur okołostawowych i wysunięcie się główki z panewki stawu. Stan ten może spowodować również nieprawidłowa pielęgnacja pacjenta. W celu zapobiegania podwichnięciu należy dbać o prawidłowe zabezpieczenie i ułożenie kończyny – podczas siedzenia kończyna górna nie powinna „zwisać”, a być dokładnie podparta. Podczas zmiany pozycji (podnoszenie, obracanie, przesuwanie) pacjenta nie wolno pociągać za kończynę niedowładną. Pacjenta należy chwytać pod łopatki.
  • przy objawach zapominania, jak daną czynność kontynuować, należy ją zapoczątkować, np. senior chce umyć zęby, ale po wzięciu do rąk szczoteczki nie pamięta, co ma dalej zrobić – należy nałożyć pastę i przytrzymać jego rękę, a następnie zapoczątkować ruch mycia zębów,
  • gdy występuje drżenie (w chorobie Parkinsona), należy zmienić pozycję kończyny, mocno uchwycić ręką jakiś przedmiot lub opuścić na chwilę daną kończynę i odprężyć się,
  • zmniejszyć ryzyko zakrztuszenia się, które może być spowodowane problemami z połykaniem pokarmu. Warto zwracać uwagę na konsystencję pokarmu i ocenę, jaką senior jest w stanie bez problemu spożywać (zazwyczaj najtrudniej przyjmuje pokarm płynny, łatwiej półpłynny – stosujmy wówczas zagęstniki), pokarm powinien być pokrojony na mniejsze kawałki; należy obserwować seniora podczas jedzenia pod kątem zadławienia, przytrzymywania jedzenia w jamie ustnej; nigdy nie należy go pospieszać,
  • zapobiegać niedożywieniu i odwodnieniu seniora – sprawdzić, dlaczego ma zmniejszony apetyt (zgłosić to lekarzowi, który zleci odpowiednie badania), czy nie ma zmian chorobowych w jamie ustnej (np. z powodu źle dopasowanej protezy, aft – zmian grzybiczych, próchnicy zębów), dbać o estetykę posiłków – zachęcamy, o ile to możliwe, do jedzenia przy stole; u osób po udarze pamiętajmy o prawidłowej pozycji (lekko pochylona głowa do przodu, podparte kończyny i tułów), zabezpieczeniu ubrania np. serwetką; zapewnieniu odpowiednich naczyń i sztućców, dieta powinna być dostosowana do potrzeb seniora pod względem kaloryczności, bogata w białko, witaminy i minerały, a także lekkostrawna,
  • gdy występują problemy z nietrzymaniem moczu i/lub stolca, stosowanie odpowiednich produktów chłonnych, cewników, konieczna jest toaleta krocza po każdorazowym oddaniu stolca,
  • seniorzy z chorobą Parkinsona często budzą się w nocy, by oddać mocz – opiekun powinien ograniczyć ilość przyjmowanych płynów w późnych godzinach wieczornych, nie podawać wówczas podopiecznemu produktów moczopędnych (kawy, herbaty, alkoholu, truskawek, arbuzów), kontrolować, by głowa w czasie snu była ułożona wyżej,
  • zapobiegać zaparciom – dieta bogata w błonnik (pieczywo pełnoziarniste, płatki owsiane, warzywa, owoce), odpowiednia ilość płynów, aktywność ruchowa, unikanie produktów zapierających, tj. czekolady, maku, słodyczy, fast foodów. Wskazane jest kontrolowanie częstości wypróżnień (założenie zeszytu, w którym można kontrolować oddawanie stolca), defekacja nie powinna odbywać się rzadziej niż co 3 dni. W razie zaparcia stosowanie suszonych śliwek, surówki z kapusty kiszonej, przegotowanej wody z miodem na czczo, kefiru. Przy braku efektu herbatki przeczyszczające. Przy dalszym braku efektu konsultacja z lekarzem lub pielęgniarką środowiskową,
  • zapobiegać zaburzeniom snu,
  • zapobiegać u osób unieruchomionych wystąpieniu zmian skórnych: odleżyn, odparzeń, dbać o higienę skóry; osoby z chorobą Parkinsona często skarżą się na nadmierną potliwość, łojotok; stosowanie bielizny osobistej i pościelowej przewiewnej, stosowanie środków do mycia dostosowanych do chorego, zmiany pozycji ciała co dwie godziny,
  • u osób po udarze zapobiegać ponownemu wystąpieniu udaru: normalizacja masy ciała, kontrola i leczenie nadciśnienia tętniczego, odpowiednia dieta, aktywność fizyczna dostosowana do chorego,
  • motywowanie seniora do aktywności fizycznej – zapewnienie sprzętu ułatwiające-go chodzenie, np. laski (przeznaczone dla osób z niedowładem stóp, kolan), trójnogi, czwórnogi (zapewniają lepsze podparcie niż laski), balkoniki (wskazane dla osób z niewielkimi zaburzeniami równowagi, umożliwiają przenoszenie przedmiotów), wózki inwalidzkie,
  • jeżeli senior jest osobą leżącą, zadbaj, aby zapewnić mu łóżko rehabilitacyjne i pomoce, które ułatwią jego przemieszczanie, np. łatwoślizgi, podnośniki; stosuj również udogodnienia, aby zapobiegać odleżynom,
  • osoby z porażeniami narażone są na atrofię – zanik mięśni, przykurcze (utrata pełnego zakresu ruchów w stawie). U osoby unieruchomionej, gdy kończyny i kręgosłup znajdują się w pozycji zgięciowej, włókna mięśniowe i tkanka łączna adaptują się do nowej sytuacji i skracają. Zmiany rozpoczynają się już po 5-7 dniach i sukcesywnie postępują. Po 3 tygodniach lub później tkanka łączna, luźna w mięśniach i wokół stawów, zmienia się w tkankę zwartą, która nie zmieni długości, a to powoduje przykurcz, osteoporozę. Należy pionizować i sadzać osoby leżące, zmieniać pozycję ciała co dwie godziny, wykonywać ćwiczenia i masaże (fizjoterapeuci, masażyści), dbać, by senior wykonywał jak najwięcej czynności samoobsługowych. W miejscach, gdzie doszło do przykurczów, stosować wałki zmniejszające zgięcie, np. w obrębie dłoni, a duże stawy, np. kolanowe, obciążać workiem z piaskiem. Podczas przemieszczania podopiecznego nie chwytać go za części drobne (np. dłonie), ale za biodro, bark,
  • przystosować łazienkę, a najlepiej całe mieszkanie do niepełnosprawności seniora – wyeliminować dywaniki, nadmiar sprzętów, przedmioty stanowiące przeszkodę w dojściu do łazienki, zastosować poręcze, maty antypoślizgowe.
Redakcja Poradnika dla Rodzin i Opiekunów Seniorów
Ogólna ocena:
0
ilość ocen: 0

Komentarze

0

Podobne artykuły

Pobierz bezpłatny Poradnik dla Rodzin i Opiekunów Seniorów

Książka dedykowana jest wszystkim tym, którzy chcą zgłębić swoją wiedzę na temat opieki i wsparcia seniorów w codziennym życiu. Publikacja jest bezpłatna i zawiera praktyczne informacje dotyczące procesów starzenia, chorób związanych z wiekiem, opieki, rehabilitacji i pomocy socjalnej.