Stale się uczyć, aby żyć pełnią życia

W epoce ponowoczesności, w świecie ciągłego pośpiechu, bezwzględnym wymogiem życia w społeczeństwie wielopokoleniowym jest podążanie za zmieniającą się rzeczywistością, a więc permanentne przyswajanie „nowego”, czyli całożyciowe „uczenie się”. Pozwala ono bowiem uniknąć marginalizacji w relacjach międzyludzkich. (więcej…)

Dr n. med. J. Twardowska-Rajewska – geriatra, gerontolog 24.02.2020
FacebookTwitterEmail

Niepodważalne osiągnięcia nauki i praktyczna obserwacja dostarczyły dowodów, że ludzki mózg jest zdolny do nieustannego rozwoju. Proces ten trwa do końca życia, pod warunkiem praktykowania nieprzerwanego „treningu pamięci”. Liczne poradniki podają, jak należy ćwiczyć mózg. Najlepszym dowodem potwierdzającym tę tezę są sędziwi naukowcy czy aktorzy pracujący z wykorzystaniem swojej pamięci w wieku powyżej 100 lat, jak np. Danuta Szaflarska.

Całożyciowe uczenie się jest warunkiem utrzymania się na rynku pracy również na emeryturze. Jednak edukacja ustawiczna nie dotyczy tylko zatrudnienia, lecz wszystkich dziedzin życia i pozwala utrzymać się w głównym nurcie życia społeczeństwa wielopokoleniowego. Jest niezbędna do świadomego „zarządzania” sobą: swoimi finansami, pracą, odpoczynkiem, intelektem, emocjami, a przede wszystkim zdrowiem, zarówno w profilaktyce, jak i terapii (w chorobie).

„Plagą” u osób starszych, a także dopiero starzejących się (50+), jest zapominanie. Tzw. kłopoty z pamięcią wymagają rozpoznania – należy zdiagnozować, czy są związane z podeszłym wiekiem czy też występują przedwcześnie i ich nasilenie jest niepokojące. W poradniach zaburzeń pamięci neurolog i psycholog prowadzą diagnostykę u zaniepokojonych pacjentów w celu ustalenia rozpoznania, leczenia i monitorowania postępu zaburzeń.

Łagodne zaburzenia poznawcze związane z wiekiem mają podłoże fizjologiczne, natomiast te występujące przedwcześnie wymagają już szczegółowych badań i ewentualnego wdrożenia leczenia. Otępienie zaś jest nieodwracalnym, postępującym i całościowym uszkodzeniem funkcjonowania poznawczego człowieka z objawami dodatkowymi, takimi jak zaburzenia emocji, zachowania i objawami psychotycznymi.

Jak zadbać o zdrowie, aby opóźnić starzenie się mózgu i postępowanie zaburzeń pamięci?

Mózg jest częścią naszego ciała, a jego stan – odzwierciedleniem ogólnego stanu zdrowia. Wobec czego, aby zadbać o pamięć, powinniśmy nie tylko wykonywać treningi pamięci, ale również zadbać o zdrowie naszego ciała.

Ciało

Dla pracy mózgu kluczowym czynnikiem jest stan mózgowych naczyń krwionośnych, czyli tętnic. Dostarczają one bowiem komórkom mózgowym krew, a wraz z nią tlen i glukozę, bez których neurony obumierają. Im więcej niedrożnych tętnic i tętniczek w mózgu, tym mniej żywych struktur nerwowych. Wbrew pozorom choroba Alzheimera (genetycznie uwarunkowana) wcale nie jest najczęstszą przyczyną demencji.

Do najczęściej występujących powodów demencji zaliczamy miażdżycę tętnic, którą obecnie uważa się za chorobę cywilizacyjną. Czynnikami ryzyka jej rozwoju są zaburzenia metabolizmu ustrojowego – otyłość (brzuszna), cukrzyca, hiperlipidemia i nadciśnienie tętnicze, czyli tzw. choroby „z komfortu”, nadmiaru (jedzenia, spoczynku lub stresu). W takich wypadkach chore jest nie tylko ciało, ale również mózg oraz pamięć. Nieustająca edukacja dotycząca właściwego stylu życia, prowadzona „od juniora do seniora”, pozwala uniknąć lub zatrzymać rozwijanie się tych zaburzeń i postęp niepełnosprawności. Porady lekarza, dietetyka, rehabilitanta czy psychoterapeuty pozwolą utrzymać ciało, a co za tym idzie także mózg, w dobrej formie.

Aktywny udział człowieka w trosce o własne zdrowie, jego świadome uczestnictwo w systemie opieki medycznej (jako współpracującego z lekarzem pacjenta) i korzystanie z edukacji medycznej, odgrywają fundamentalną rolę w kreowaniu dobrej jakości życia: ciała i intelektu.

Umysł

Poza dbałością o zdrowie całego ciała ważny jest również trening mózgu, stanowiący podstawę utrzymania dobrej pamięci. Najprostsze wskazówki mówią o „aktywnym używaniu mózgu” na co dzień – oglądanie ambitniejszych programów telewizyjnych, czytanie książek i prasy dostarczających nowej, ciekawej wiedzy, podejmowanie prób przypomnienia sobie lub powtórzenia już przeczytanych czy obejrzanych wiadomości o charakterze popularnonaukowym.

Stymulujące dla mózgu jest podejmowanie nowych wyzwań, takich jak nauka nowego języka obcego, nauka gry na nowym instrumencie muzycznym czy też rozwiązywanie krzyżówek z różnych zestawów (celem uniknięcia powtarzalności znanych haseł). Niektórzy zalecają praworęcznym wykonywanie pewnych czynności lewą ręką (trzymanie sztućców, pisanie) lub codzienne przeczytanie kilku wersów tekstu „do góry nogami”. Prowadząc samochód, należałoby zmieniać trasy, aby nie jeździć „na pamięć”.

Epoka ponowoczesności dostarcza nowych, nieograniczonych możliwości, jednak cały czas wymaga od człowieka permanentnego poszerzania wiedzy, nauki nowych umiejętności, przyjmowania nowych ról, nabywania kompetencji. Jeśli chcesz żyć zdrowo, długo, szczęśliwie i zasobnie, musisz uczyć się przez całe swoje życie.

Dr n. med. J. Twardowska-Rajewska – geriatra, gerontolog
Ogólna ocena:
0
ilość ocen: 0

Komentarze

0

Podobne artykuły

Pobierz bezpłatny Poradnik dla Rodzin i Opiekunów Seniorów

Książka dedykowana jest wszystkim tym, którzy chcą zgłębić swoją wiedzę na temat opieki i wsparcia seniorów w codziennym życiu. Publikacja jest bezpłatna i zawiera praktyczne informacje dotyczące procesów starzenia, chorób związanych z wiekiem, opieki, rehabilitacji i pomocy socjalnej.